Ciekawostki historyczne: Nowe życie budynku dawnej Poczty Morskiej

Poczta Morska rozpoczęła działalność 10 marca 1920 roku, po wpłynięciu do gdańskiego portu statku „Krakus” z transportem paczek. Ważnym dniem był 1 sierpnia 1926 roku, kiedy to Poczta Morska została przeniesiona do wybudowanego specjalnie dla potrzeb poczty zamorskiej gmachu nad Martwą Wisłą. Autorem projektu nawiązującego do architektury polskich dworów szlacheckich był Czesław Świałkowski.

fot. Czesław Świałkowski
Na styku Kanału Kaszubskiego i Martwej Wisły, od strony Letnicy, tuż za wyspą Ostrów, znajduje się nadzwyczaj interesujący obiekt. Nie sposób nie zwrócić na niego uwagi, gdyż jego architektura kontrastuje z krajobrazem terenów portowych, zdominowanym przez suwnice, żurawie i hale magazynowe.
Mowa o położonym tuż przy kanale budynku Poczty Morskiej, który nie bez przyczyny przywodzi na myśl dawne dwory szlacheckie. To pamiątka polskiej historii z czasów Wolnego Miasta Gdańska.
Zdjęcie z budowy budynku Poczty Morskiej w Gdańsku. Rok 1926 lub 1927, źródło: fotopolska.eu

Budynek został zbudowany w 1927 r. według projektu gdańskiego Polaka Czesława Świałkowskiego. Zapewne formą chciał on podkreślić obecność Polaków w zdominowanym przez Niemców Gdańsku. Na marginesie warto dodać, że po drugiej stronie kanału portowego wybudowano drugi budynek, także stylizowany na dworek, także projektu Świałkowskiego. Świałkowski był aktywnym działaczem Polonii w Wolnym Mieście Gdańsku. Był przewodniczącym Polskiego Związku Kolejarzy czy prezesem Gdańskiej Macierzy Szkolnej. W czasie II wojny światowej Niemcy rozważali podobno rozbiórkę tego budynku. Zamiast tego ulokowali w nim szkołę dla załóg U-Bootów, zbudowanych w gdańskich stoczniach.

Szkoła dla załóg U-Bootów r. 1942 - źródło: fotopolska.eu

I tak Poczta Morska przetrwała wojnę bez szwanku, a po jej zakończeniu budynkowi została przywrócona jego pierwotna funkcja, z mieszkaniami dla pracowników. Okna, grzejniki czy ościeżnice pamiętają jeszcze okres międzywojenny. Wyjątkowe są również dwie oryginalne windy towarowe firmy Otis. Elisha Graves Otis był konstruktorem pierwszego sprawnie funkcjonującego dźwigu osobowego zabezpieczonego przed skutkami zerwania się liny. Swój wynalazek zaprezentował na Wystawie Światowej w 1853 r. Obecnie firma ta wchodzi w skład United Technologies Corporation.

W styczniu 2018 roku budynek został odkupiony od spółki Orange, następców Telekomunikacji Polskiej, przez Zarząd Morskiego Portu Gdańsk. Port planuje w budynku urządzić biura oraz wynająć część pomieszczeń. Budynek objął opieką Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków, który pilnuje by w budynku pozostała jak największa ilość zabytkowej tkanki.

Urząd ochrony zabytków nie zgadza się na zmianę wysokości rzędnych posadzek w stosunku do okien i bocznych klatek schodowych – powodując ich faktyczną degradację, dalej na demontaż obu historycznych wind (za niedopuszczalne uznaje się demontaż jednej z wind i przemieszczenie jej z pierwotnego miejsca usytuowania celem ekspozycji, niedopuszczalne jest kompletowanie z dwóch wind jednego urządzenia technicznego), na demontaż oryginalnej dachówki, ponadto należy przeznaczyć możliwie jak największą ilość istniejących okien do zachowania.

Inwestycja obejmie budynek i jego otoczenie czyli drugie życie Poczty Morskiej

Opracowywana dokumentacja projektowa dotyczy nie tylko remontu i przebudowy budynku byłej Poczty Morskiej, ale także budowy nowych schodów zewnętrznych i ramp, garażu dla samochodów osobowych i ciężarowych, myjni dla samochodów ciężarowych, pylonu wizytówkowego, wolno stojącego logo, nawierzchni utwardzonych, przebudowy infrastruktury podziemnej oraz zagospodarowania terenu.

- W przygotowaniu są wielobranżowe projekty wykonawcze i opracowania kosztowe, specyfikacje techniczne oraz harmonogram - informuje Anna Drozd, rzecznik prasowy Zarządu Morskiego Portu Gdańsk.

Remont będzie przeprowadzany w ścisłej współpracy z konserwatorem zabytków i ma odzyskać dawną świetność oraz prezentować się po remoncie w formie możliwie zbliżonej do tej z 1927 r. Urządzone w budynku biura i magazyny zostaną wynajęte firmom zewnętrznym. Zarząd Morskiego Portu Gdańsk jest już po rozmowach z potencjalnymi najemcami.

 

- Powierzchnia użytkowa budynku po przebudowie wyniesie ponad 2,8 tys. m kw. W związku z planowanymi pracami modernizacyjnymi nie ulegną zmianie charakterystyczne parametry budynku. Planowana jest zmiana sposobu użytkowania obiektu wyłącznie na funkcje biurowe wraz z niezbędnym zapleczem technicznym i socjalnym. Budynek wpisany jest na listę zabytków, więc wymaga ścisłej współpracy z wojewódzkim konserwatorem zabytków - uzupełnia rzecznik A. Drozd.

red. P.S.
źródło: gdanskstrefa.com/; trojmiasto.pl/

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content

Dzisiejsze imieniny