Ciekawostki historyczne: 1 sierpnia – 78. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego

Na rozkaz Dowódcy Armii Krajowej, gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora”, powstanie  w Warszawie rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 roku. Zadaniem AK było wyzwolenie stolicy i utrzymanie jej przez kilka dni przed wkroczeniem Armii Czerwonej. Umożliwiłoby to Delegaturze Rządu RP na Kraj, reprezentującej legalny polski rząd na wychodźstwie, objęcie Warszawy władzą cywilną i wystąpienie wobec Sowietów w roli wolnych gospodarzy swojego kraju. Była to ostatnia szansa na ratowanie niepodległości Polski, zdradzonej skrycie przez naszych zachodnich sojuszników – Wielką Brytanię i Stany Zjednoczone.

Dysproporcja sił była skrajnie niekorzystna dla strony polskiej. Wśród 50 tys. żołnierzy Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych i Armii Ludowej, jacy przewinęli się przez nasze oddziały, na 25 przystępujących do walki tylko jeden był uzbrojony, i to w broń krótką.  Tymczasem Niemcy rzucili do walki regularne formacje wojska, SS, policji, żandarmerii i oddziałów pomocniczych, wspomaganych przez ciężką artylerię i lotnictwo. Mimo to powstańcy odnieśli szereg znaczących sukcesów. Opanowali zwarte obszary Śródmieścia, Żoliborza, Mokotowa, Woli i Ochoty. Zdobyli wiele niemieckiego oporządzenia i uzbrojenia, nawet wozy bojowe i pancerne.

Wyzwolili również niemiecki obóz koncentracyjny w Warszawie – Konzentrazionslager Warschau, zwany przez warszawiaków „Gęsiówką”, w którym okupanci przetrzymywali w straszliwych warunkach Żydów z różnych krajów Europy.

Warunkiem ostatecznego powodzenia powstania było wkroczenie do miasta Armii Czerwonej. Tymczasem Józef Stalin rozkazał swoim wojskom zatrzymanie się na linii Wisły i powstrzymanie od aktywnych działań przeciwko Niemcom. Ci ostatni zatem bez przeszkód pacyfikowali miasto, dokonując wielu masowych zbrodni, zarówno na żołnierzach Powstania jak i na ludności cywilnej.

Zrzuty zaopatrzenia dla Powstańców, dokonywane przez lotnictwo zachodnich aliantów (w tym polskich lotników) oraz sowieckie, było kroplą w morzu potrzeb i nie mogło zmienić sytuacji. Wobec braku żywności i wody, 2 października 1944 roku, po 63 dniach bohaterskiej epopei, dowództwo AK było zmuszone podpisać akt „zaprzestania walk w Warszawie”. Do niewoli poszło ok. 17 tys. Powstańców, ok. 18 tys. poległo.

Straty wśród ludności cywilnej szacowane są od 150 do 200 tys. osób. Przez następne miesiące Niemcy metodycznie rabowali, palili i wysadzali w powietrze kolejne części naszej stolicy. Wycofali się z niej ostatecznie 17 stycznia 1945 roku, umożliwiając wkroczenie do Warszawy oddziałom  podporządkowanego komunistom Wojska Polskiego.

 

Powstanie Warszawskie w liczbach

Powstanie Warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku. Do walk przygotowywano się na długo przed podjęciem decyzji o zrywie. Rozkaz o rozpoczęciu działań wydał 31 lipca gen. Tadeusz „Bór” Komorowski, dowódca AK. W walce o wolność zginęło ok. 18 tysięcy powstańców i 180 tysięcy ludności cywilnej, 25 tysięcy zostało rannych, a 500 tysięcy mieszkańców Warszawy wypędzono z miasta.

Powstanie Warszawskie, zniszczona Warszawa
COPYRIGHT @PAP
Powstanie Warszawskie
COPYRIGHT @PAP
Powstanie Warszawskie
COPYRIGHT @EAST NEWS
Powstanie Warszawskie, zniszczona Warszawa
COPYRIGHT @EAST NEWS

Poczta polowa przekazała w trakcie powstania ponad 116 317 tys. listów. W tym ok. 200 tys. przesyłek.  Poczta Polowa została uruchomiona dokładnie 6 sierpnia.

Harcerze dostarczali korespondencje na terenie całej Warszawy. Warszawa została zrównana z ziemią, a zniszczenia dotknęły przede wszystkim lewobrzeżnej Warszawy. Skala zniszczeń stolicy dotyczy 72 proc. zabudowy mieszkalnej, 90 proc. zabudowy przemysłowej i 90 proc. zabytków.

 

red./
źródło: ipn.gov.pl/; viv/

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content

Dzisiejsze imieniny