Ciekawostki historyczne: 6 grudnia 1912 Ludwig Borchardt odkrył w Tell el-Amarna popiersie królowej Nefertiti.

6 grudnia 1912 roku niemiecki archeolog Ludwig Borchardt podczas wykopalisk prowadzonych w Tell el-Amarna odkrył popiersie królowej Nefertiti [Nefretete]. Była ona żoną faraona Amenhotepa IV (Echnatona), który panował w latach 1339-1322 p.n.e. Jej imię znaczy "piękna, która przybyła".

Jej podobizna, przedstawiająca głowę kobiety z piękną długą szyją, stała się jednym z synonimów starożytnego kanonu piękna. Na nielicznych zachowanych płaskorzeźbach była przedstawiana w pozach zarezerwowanych dla faraonów, np. zwyciężania lub upokarzania wrogów Egiptu.
 
Popiersie Nefertiti, foto: PAP/DPA

Odkrycie Burchardta miało miejsce 6 grudnia 1912 r., jednak zostało zachowane w ścisłej tajemnicy. Do ujawnienia zabytku doszło dopiero na wystawie tymczasowej w 1923 r., a na stałą ekspozycję trafił on rok później. Zatajenie odkrycia zostało później wykorzystane przy tworzeniu różnych teorii na temat fałszerstwa, jakiego miałby się dopuścić Burchardt.

Popiersie zostało odkryte w warsztacie rzeźbiarskim Totmesa, nadwornego rzeźbiarza faraona Echnatona. Ukazuje ono piękną kobietę używającą czernidła na bazie węgla i ziół, która mocno barwiła usta czerwoną ochrą i wybielała swoją skórę mazidłami ze związkami ołowiu. Na popiersiu widoczne są także oznaki starzenia się skóry w postaci zmarszczek i worków pod oczami czego dowiodły badania tomograficzne z 2006 r. Popiersie wykonane jest z wapna i polichromowanego stiuku; badania chronologii wykazały, że można je datować na rok 1345 p.n.e. Rzeźba mająca 47 centymetrów wysokości i ważąca 20 kilogramów stanowiła wzorzec do nauki rzeźbiarstwa, a zwłaszcza rzeźbienia oczu, o czym świadczy brak jednego oka, którego oczodół wypełniony został woskiem.

Ze względu na wiele nieścisłości związanych z odkryciem popiersia badacze do dnia dzisiejszego spierają się o jego autentyczność. Twórcą jednej z takich teorii jest G. Marck, według którego rzeźbę stworzył historyk sztuki H. Strierlin na zamówienie niemieckiego odkrywcy. Za podstawę swoich wątpliwości uznał widoczne, zastanawiające ślady na popiersiu oraz fakt, że Francuzi, uczestniczący w podziale zabytków, nie zanotowali popiersia w spisie inwentarzowym.

Kwestia ukrycia zabytku była ważna także dlatego, iż Burchard obawiał się władz, które odebrałyby mu koncesje na badania archeologiczne po stwierdzeniu kradzieży jakiej się dopuścił. Spór trwa z resztą do dziś, gdyż władze egipskie domagają się zwrotu zabytku ze względu na jego egipskie pochodzenie i nielegalne zabranie z kraju. Na każde pytanie związane z popiersiem jak i uwiecznioną na nim Nefertiti odpowiedź mogą dać nowe badania oraz kontynuacja obecnych. Na dzień dzisiejszy pozostaje nam posiłkować się wiedzą zdobytą w ciągu owych stu lat.
Życie i śmierć.

W Egipcie królowa była jedna - Nefretete

Nefretete była żoną faraona Amenhotepa IV (Echnatona), który panował w latach 1339-1322 p.n.e. Jej imię znaczy „piękna, która przybyła”.

Niewiele wiadomo o pochodzeniu Nefertiti. Uznaje się, iż nie była ona Egipcjanką, czego dowodzić ma jej imię, tłumaczone jako „piękność przybyła”. Niektórzy badacze twierdzą, iż mogła to być księżniczka hurycka, inni zaś sądzą, że była to córka dowódcy wojskowego – Aji. Wiadomo, że księżniczka Nefertiti była żoną faraona Amenchotepa IV Echnatona, reformatora z XVIII dynastii. Była to jedyna kobieta królowa, współwładczyni, a być może i samodzielnie panująca pani.

Rekonstrukcja cyfrowa Nefertiti, ( foto domena publiczna)

Zbyt krucha, aby ją przewieźć

Władze Egiptu, które nigdy nie uznały prawa własności Niemców do tej rzeźby, po raz pierwszy wystąpiły o zwrot zabytku w 1930 roku – od tego czasu kolejne niemieckie rządy odrzucały ponawiane żądania, twierdząc, że dokumentacja berlińskiego muzeum potwierdza prawidłowość uzyskania popiersia Nefertiti. Niemieckie stanowisko w tej sprawie jest jasne i jednoznaczne – nabycie popiersia przez państwo pruskie było legalne.

W grę nie wchodzi nawet wypożyczenie popiersia Nefertiti na wystawę do Egiptu, gdyż według władz niemieckich jest ono zbyt kruche, aby je przewozić. Jak głosi komunikat wydany przez Fundację Pruskiego Dziedzictwa Kulturalnego, które zarządza berlińskim muzeum, wyniki przeprowadzonych w 2007 roku badań stanu popiersia wykluczają jakiekolwiek jego przewożenie lub wypożyczanie.

Po raz pierwszy rzeźba została wystawiona w Berlinie w 1923 roku. Obecnie znajduje się w Nowym Muzeum w Berlinie.

 

red. P.S.

źródło: www.polskieradio.pl/

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content

Dzisiejsze imieniny